Báo động Sông Hậu bị móc ruột đất sét (kỳ 2)

0
290

Họ là những doanh nghiệp khai thác cát, nhưng đã lợi dụng để khai thác đất sét dưới sông Hậu này từ trước Tết. Cách đây một tháng, Quận Thốt Nốt có xuống kiểm tra việc khai thác cát, nhưng lạ là đã không phát hiện khai thác đất để xử lý. Anh N, một người dân sống ở gần mỏ cát phía bờ Cần Thơ nói.

Một góc đại công trường đất tặc trên sông Hậu đoạn cuối cù lao Tân Lộc về hướng Cần Thơ, phía bờ Đồng Tháp.

Giấy phép chỉ cho khai thác cát

Khi đóng vai người có nhu cầu mua đất làm gạch và liên hệ muốn mua đến 2.000 m3 và lo lắng không đủ đất, anh S-quản lý tại một mỏ cát ở đây khẳng định chắc nịch: “Anh mua bao nhiêu cũng có, thiếu gì người mua 4.000-5.000m3!”. Một khối ở đây 45.000 đồng, chắc giá như vậy, dù anh có mua 10.000 m3 cũng giá đó, vì đây là giá qui định của Công ty Lan Anh. Sợ chúng tôi chưa hiểu, anh khẳng định them: “Cái quan trọng là người mua có phương tiện để chuyên chở hay không, còn đất ở đây thiếu gì, mua bao nhiêu cũng có”.

Theo anh, một ngày hai công ty Lan Anh và Sao Mộc có thể đáp ứng được vài trăm đến 1.000 khối là chuyện thường, nhưng cũng có ngày ít hơn vì không trúng ngay chỗ đất tốt. Chúng tôi thử nhẩm tính,  bình quân một ngày chỉ 500 m3, một tháng đã có 15.000m3, 4 tháng đã có 60.000 m3 đất sét đã bị móc lên khỏi đáy sông. Theo phản ánh của nhiều người dân, liên tục từ trước tết đến nay, hai doanh nghiệp Lan Anh và Sao Mộc lợi dụng việc được phép khai thác cát, đã đã tự ý khai thác đất sét từ đáy sông trên ngay khu vực mỏ cát của mình quản lý.

Cận cảnh phuong tiện công ty TNHH Lan Anh đang móc đất sét dưới đáy sông Hậu đổ lên phương tiện.
Cận cảnh phuong tiện công ty TNHH Lan Anh đang móc đất sét dưới đáy sông Hậu đổ lên phương tiện.

Theo tìm hiểu của phóng viên, ngày 01 tháng 2 năm 2019, UBND Tp.Cần Thơ đã cấp giấy phép khai thác khoáng sản số 09/GP-UBND cho Công ty TNHH Lan Anh. Theo đó, công ty này được khai thác cát tại mỏ cát san lấp trên lòng sông Hậu, khu vực Tân Mỹ, phường Tân Lộc, Quận  Thốt Nốt. Còn công ty TNHH Sao Mộc, UBND TP Cần Thơ đã cấp Giấy phép khai thác khoáng sản số 04/GP-UBND ngày 16 tháng 01 năm 2019, được phép khai thác cát tại mỏ cát san lấp trên lòng sông Hậu, đoạn từ Tân An đến Tân Mỹ 1, Phường Tân Lộc, Quận Thốt Nốt. Tuyệt nhiên, cả hai giấy phép đều không hề nhắc đến dòng chữ được phép khai thác đất. Hơn nữa, kế hoạch khai thác tài nguyên của Tp. Cần Thơ đến năm 2020 theo quyết định số 44/QĐ-UBND phê duyệt ngày 10/01/2018 chỉ cho phép khai thác đất sét gạch ngói và sét Karamzit ở các vị trí khác với quy mô hạn chế. Như vậy có thể khẳng định, hai công ty Lan Anh và Sao Mộc đã lợi dụng giấy phép khai thác cát để ăn cắp tài nguyên đất của quốc gia. Mà lạ ở chỗ, sau Tết Nguyên đán 2020, đã có đoàn kiểm tra của Quận Thốt Nốt về tình hình khai thác khoáng sản trên địa bàn, nhưng vụ việc “không hề bị phát hiện”.

Móc đất ruột lòng sông là vô cùng nguy hiểm

Đã nhiều năm, đoạn sông này thường xuyên phải chịu cảnh sụp lở đất do việc khai thác, nạo vét sông, nên “ngán” mấy ông khai thác đó lắm. Chị L- 30 tuổi, một người dân sống bằng nghề nuôi cá phía bờ Đồng Tháp kể. Theo chị, năm ngoái bờ sông này lở sụp vào tận 5-6m, gia đình phải tốn nhiều tiền để kè chắn lại.Bây giờ họ móc đất dưới đáy sông như vậy sẽ càng nguy hiểm hơn nên chúng tôi rất lo lắng không yên, mùa lũ này chắc sụp vô tận mấy ao cá chúng tôi rồi. Chị L lo lắng.

Một số phương tiện đang chở đất sét rời hiện trường ngày 08 và 09 tháng 03/2020.

Dọc theo hai bên bờ Đồng Tháp và bờ đối diện ở Cù Lao Tân Lộc-Thốt Nốt –Cần Thơ gần khu vực đang bị khai thác đất trái phép, dễ dàng nhìn thấy hàng trăm mét bờ kè đang có dấu hiệu dần đổ sụp. Một số khác đã sụp lún xuống sông không thể khắc phục. Xa xa, từng đoạn kè bờ của người dân vừa gia cố, sửa chữa lại còn mới tinh.

Xem những bức ảnh và clip cảnh khai thác đất sét dưới đáy sông Hậu do chúng tôi đưa, PGS-TS Lê Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Biến đổi khí hậu-Đại học Cần Thơ đã giận dữ thốt lên: “Tại sao con người ta có thể vì tiền mà đối đãi với thiên nhiên như thế?”

Hình ảnh những đoạn sông mới đường gia cố vì sụp lở dễ dàng bắt gặp gần đại công trường. Theo PGS TS Lê Anh Tuấn, nguy cơ sụp lở sẽ vô cùng lớn vào mùa mưa lũ.

Theo PGS-TS Lê Anh Tuấn, việc móc đất dưới lòng sông như trên là vô cùng nguy hiểm. Đất sét dưới đáy sông là lớp đất được hình thành qua quá trình tích tụ trầm tích nhiều năm, có chức năng ổn định dòng chảy theo tự nhiên. Việc móc sâu, cày xới lòng sông như trên chắc chắn sẽ làm thay đổi dòng chảy của con sông này ở đoạn qua khu vực cù lao Tân Lộc Thốt Nốt. Nhất là mùa mưa lũ khi nước chảy siết.  Chính vì vậy sẽ tạo nguy cơ sạt lở hai bên dòng sông là chắc chắn, đặc biệt là ở đoạn cuối phía hạ lưu. Nhiều nơi ở cuối dòng sông Hậu đang bị hạn mặn, cạn kiệt nước ngọt vì mùa khô, người dân nơi đó rất trân trọng yêu thương dòng sông chở nước ngọt lớn nhất nhì ĐBSCL này. Trong khi đó, ở đây người ta lại đối đãi với dòng sông Hậu đang chở sự sống như thế. Vai trò quản lý nhà nước đối với việc khai thác khoáng sản, bảo vệ tài nguyên môi trường ở đâu? Vì thế hệ mai sau, chúng ta cần phải có thái độ đúng đắn và nhanh chóng đối với tài nguyên thiên nhiên của chúng ta. PGS-TS Lê Anh Tuấn bức xúc.

Theo báo cáo của Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai – Tìm kiếm cứu nạn Thành phố Cần Thơ, trong 5 tháng đầu năm 2019, tại Cần Thơ đã xảy ra 6 điểm sạt lở nghiêm trọng, làm sập 4 căn nhà, 1 căn bị sạt một phần và 17 căn phải di dời khẩn cấp, với thiệt hại trên 1,1 tỷ đồng. Hiện nay, tại Cần Thơ có khoảng 200 điểm sạt lở; trong đó, có 50 điểm có nguy cơ cao, đặc biệt nguy hiểm và nguy hiểm.

TP Cần Thơ nằm ven sông Hậu, chiều dài sông hơn 65km, có gần 1.200km kênh rạch cấp 1 và cấp 2. Dân cư sống tập trung ven theo các con sông, rạch nên việc sạt lở bờ sông, rạch đã và đang đe dọa đến tính mạng, tài sản người dân. Đặc biệt, vài năm gần đây, diễn biến sạt lở bờ sông, kênh rạch trên địa bàn thành phố ngày một nghiêm trọng, phức tạp, gia tăng cả về cường độ và số lượng.

Năm 2011, TP Cần Thơ chỉ có 24 điểm sạt lở, đến năm 2018, số điểm sạt lở tăng lên hơn 100 điểm với chiều dài khoảng 56km. Các điểm nóng sạt lở gồm: sông Cần Thơ, sông Ô Môn, sông Bình Thủy và Trà Nóc, sông Thốt Nốt và các cồn trên sông Hậu như: Cn Sơn, Cn Khương (Quận Bình Thủy), Cồn Tân Lộc (Quận Thốt Nốt), Cồn Ấu (Quận Cái Răng)…

Hoàng Quân

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây