Cơ hội “lội ngược dòng” cho ngành dệt may sau “cơn lốc” Covid-19

18:58 | 03/11/2020
Ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 khiến ngành dệt may tăng trưởng thấp so với cùng kỳ các năm trước. Tuy nhiên, với tình hình dịch cơ bản đã được kiểm soát ổn định, dệt may tháng 10/2020 có dấu hiệu khởi sắc và mở ra hy vọng sớm phục hồi, tăng trưởng trở lại trong những tháng cuối năm.

    Ngành dệt may đứng trước các mối lo lớn về nguồn cung nguyên phụ liệu bị đứt, thị trường xuất khẩu bị gián đoạn, đơn hàng giảm mạnh, thậm chí nhiều đơn hàng bị huỷ, hoãn vô thời hạn… trước tác động của Covid-19. Nhiều doanh nghiệp đã phải đi bằng nhiều cách khác nhau để vượt qua cơn nguy này, ổn định việc làm cho người lao động, duy trì hoạt động sản xuất, xuất khẩu.

    Covid-19 đã có những tác động rất lớn đến ngành dệt may Việt Nam trong năm 10 tháng đầu năm 2020. 

    Theo đánh giá của Tổng cục Hải quan, trị giá xuất khẩu nửa đầu tháng 10/2020 của mặt hàng dệt may chỉ đạt 1,28 tỷ USD, giảm 15,2% (tương đương 229 triệu USD) so với nửa cuối tháng 9/2020.

    Theo báo cáo của Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), toàn ngành dệt may đã xuất khẩu được 25,584 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2020, giảm 12% so với cùng kỳ. Thặng dư thương mại dệt may 9 tháng chiếm 53% tỷ lệ giá trị gia tăng, đạt 13,76 tỷ USD, giảm 12,11% so với cùng kỳ.  Tích luỹ kể từ đầu năm đến nay, kim ngạch xuất khẩu dệt may đạt 23,44 tỷ USD. 

    Năng lực xuất khẩu còn chịu ảnh hưởng bởi Covid-19

    Dệt may là một trong những ngành hàng chịu thiệt hại trực tiếp lớn nhất cùng với ngành du lịch, hàng không, da giày dưới tác động của Covid-19. Tình hình xuất khẩu ngành dệt may vẫn còn gặp nhiều hạn chế.

    Thời điểm hiện tại, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam đều có đơn hàng đến cuối năm và thậm chí là nửa đầu năm 2021. Tuy nhiên, do nhu cầu của người tiêu dùng trên thế giới chỉ quan tâm đến đồ dùng thiết yếu và phòng chống dịch bệnh, các doanh nghiệp Việt Nam hiện chỉ nhận đơn hàng theo từng tháng, thậm chí là từng tuần.

    Tại Đồng Nai, kim ngạch xuất khẩu dệt may trong 10 tháng đầu năm 2020 của tỉnh ước đạt 1,42 tỷ USD, giảm 15% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù, các doanh nghiệp dệt may Đồng Nai đã nhận được những đơn hàng lớn, tăng 2-3 tháng trước đó trong tháng 10/2020 nhưng cũng chưa khôi phục được như quý I/2020.

    Theo dự báo, kim ngạch xuất khẩu dệt may của tỉnh này chỉ đạt thêm 360-400 triệu USD trong 2 tháng còn lại của năm 2020. Có thể, kim ngạch xuất khẩu dệt may của tỉnh Đồng Nai chỉ đạt hơn 1,8 tỷ USD, giảm hơn 10% (tương đương 200 triệu USD) so với năm 2019.

    Bộ Công Thương nhận định, tổng cầu dệt may thế giới năm 2020 sụt giảm mạnh. Kim ngạch xuất khẩu dệt may thế giới đạt 775 tỷ USD năm 2019, tuy nhiên do tình hình đại dịch Covid-19 kéo dài diễn biến phức tạp, ước tổng kim ngạch nhập khẩu năm 2020 đạt 600 – 640 tỷ USD, giảm 15-20% so với năm 2019, thậm chí có thể giảm tới 25%.

    Theo ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Vitas, mục tiêu xuất khẩu dệt may của Việt Nam là đạt 40 tỷ USD trong năm 2020. Tuy nhiên, nhiều thị trường nhập khẩu truyền thống như veston, sơ mi cao cấp giảm sâu, có mặt hàng giảm đến 80 – 90%. Vì vậy, kim ngạch xuất khẩu dự kiến sẽ bỏ xa kết quả thực hiện 39 tỷ USD của năm 2019.

    Đối mặt với những thách thức lớn do tác động của Covid-19, doanh nghiệp cần rút ra bài học về phương thức đàm phán thay vì bay qua gặp trực tiếp thì chuyển sang trực tuyến. Đồng thời, doanh nghiệp phải xây dựng chiến lược ngắn và dài hạn để giảm thiểu thiệt hại, thúc đẩy nhu cầu hoạt động và thị trường hiện tại.

    Cơ hội nào cho xuất khẩu dệt may lật ngược tình thế

    Hiện tại, dự đoán các đơn hàng may mặc đã giảm khoảng 70 – 80% tại thị trường Hoa Kỳ. Hàng loạt tên tuổi lớn trong lĩnh vực bán lẻ thời trang trên thế giới đóng cửa hàng ngàn cửa hàng đã ảnh hưởng trực tiếp đến các nhà máy sản xuất thời trang tại Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang phải thuê luật sư để có thể đòi lại tiền từ các người mua hàng lớn trên thế giới đã phá sản. Sau đại dịch, các doanh nghiệp có thể phải xem xét lại các phương thức trả chậm…

    Nhiều doanh nghiệp chuyển sang sản xuất khẩu trang để bù chi phí lao động.

    Nhiều nhà máy đã chuyển sang sản xuất khẩu trang làm giải pháp tạm thời để vượt qua khó khăn trong giai đoạn “cầm cự” này. Mặc dù giá khẩu trang khá thấp và tỷ suất lợi nhuận không cao, nhưng đây sẽ là những đơn hàng có thể bù đắp được một phần chi phí lao động.

    Theo Chủ nhiệm ngành Quản trị doanh nghiệp thời trang (Đại học RMIT), Tiến sĩ Nina Yiu nhận định, doanh nghiệp cần xem xét mức độ ưu tiên của các đơn đặt hàng, thiết kế quy trình quản lý chuỗi cung ứng, ứng dụng mô hình vận hành linh hoạt và lên kế hoạch sản xuất số lượng lớn cho từng giai đoạn.

    Nữ tiến sĩ Nina Yiu cũng đề xuất, doanh nghiệp Việt nên cân nhắc vận hành các dòng sản phẩm khắc nhau và đa dạng hoá các lĩnh vực kinh doanh ngách sang những mặt hàng mới hoặc phát triển thị trường.

    Chuyển đổi số kỹ thuật trong lĩnh vực thời trang, may mặc sẽ là yếu tố quyết định khi cạnh tranh trong ngành ngày một tăng lên. Để giảm chi phí trong việc lên mẫu, doanh nghiệp có cơ hội tận dụng công nghệ điện toán 3D, chọn mùa sắc, số lượng để nhuộm sao cho có thể sinh lời bằng cách giữ lại vải chưa qua xử lý trong quy trình sản xuất sợi và vải cho nhiều mục đích khác nhau.

    Chiến tranh thương mại đang diễn ra giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đã và đang ảnh hưởng lớn đến Việt Nam. Sau đại dịch, doanh nghiệp Việt Nam sẽ thấy nhu cầu đối với sản phẩm của họ trong lĩnh vực thời trang và may mặc.

    Đây là thời điểm hết sức “căng go” để doanh nghiệp Việt thể hiện bản lĩnh “sống còn” của mình trên thị trường quốc tế. Cơ hội lội ngược dòng sẽ ở việc phát triển thiết kế vải và sản xuất trong nước. Các nhà máy sản xuất cần cân nhắc kết hợp với các công ty thời trang liên doanh để tập trung đầu tư cho tương lai.

    Đồng thời, Chính phủ, các tổ chức phi lợi nhuận, giáo dục và các đơn vị kinh doanh vẫn còn nhiều cơ hội hợp tác, kiến tạo phát triển bền vững trong lĩnh vực này.  Như vậy, mặc dù đại dịch Covid-19 vẫn còn, song nếu biết cách kết hợp các bài toán một cách linh hoạt thì tình hình phát triển của ngành dệt may vẫn còn nhiều “điểm sáng” trong thời gian tới.

    Công Dung

    Bình chọn bài viết:

    Trả lời

    Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

    Bài viết liên quan