Hà Tĩnh: Làng nghề truyền thống nỗ lực vượt sóng sau đại dịch

22:56 | 11/07/2020
Do tác động của dịch bệnh Covid-19, hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều làng nghề  truyền thống trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh bị ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng, phải đối mặt với nhiều khó khăn. Để tồn tại và phát triển, nhiều làng nghề đã biến thách thức thành cơ hội, tìm hướng đi mới cho sản phẩm truyền thống của mình.

Hà Tĩnh có hơn 30 làng nghề truyền thống, tập trung vào các ngành chính như sản xuất đồ gỗ, kim khí điện máy, chế biến lương thực, chế biến thủy hải sản, mây tre đan, chiếu cói, nón lá. Hầu hết các mặt hàng đều có thị trường tiêu thụ rộng, đáp ứng được nhu cầu về chất lượng, thương hiệu, đa dạng mẫu mã của khách hàng.

Nhằm đáp ứng thị hiếu của người tiêu dùng và mục đích tạo ra lợi nhuận lớn, trong những năm gần đây, nhiều làng nghề đã chú trọng đầu tư công nghệ, cải tiến chất lượng và đa dạng mẫu mã sản phẩm. Nhờ đó, nhiều sản phẩm đã được vinh danh là sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của tỉnh Hà Tĩnh như sản phẩm mộc Thái Yên, nước mắm Phú Khương, Lạch Kèn… tạo tiền đề, bước tiến mạnh mẽ đưa sản phẩm vươn xa.

Không còn cảnh tấp nập người mua kẻ bán ở các cửa hàng đồ gỗ Thái Yên.

Tuy nhiên, đầu năm 2020, đại dịch Covid-19 bùng phát, các làng nghề rơi vào thách thức trầm trọng. Sản phẩm sản xuất ra không tiêu thụ được hoặc chỉ tiêu thụ được ở một số xã lân cận, còn những tỉnh khác do không có xe cộ vận chuyển hoặc khách hàng không có nhu cầu sử dụng nên hàng hóa bị ế đọng nghiêm trọng khiến nhiều chủ cơ sở lo lắng không yên.

Nổi tiếng với nghề truyền thống lâu đời bậc nhất ở Hà Tĩnh phải nói đến làng mộc Thái Yên (Đức Thọ) với nhiều sản phẩm được khách hàng khắp nơi yêu thích. Hiện nay, làng nghề mộc Thái Yên có trên 1.000 cơ sở sản xuất và kinh doanh đồ gỗ, trung bình mỗi xưởng giải quyết việc làm thường xuyên cho 15-20 lao động, doanh thu hàng năm trên 20 tỷ đồng. Đại dịch đã làm ảnh hưởng  không nhỏ đến hoạt động sản xuất, buôn bán ở làng nghề, các cửa hàng kinh doanh đồ gỗ đìu hiu, không khách mua bán, nhiều lao động mất việc.

Ông Lê Hữu Hoàng – Chủ tịch Hội làng nghề mộc Thái Yên, cho biết: Đại dịch Covid-19 đã ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất kinh doanh đồ mộc ở đây. Từ khi dịch bùng phát, các đơn hàng sản xuất tạm hoãn, nguyên liệu sản xuất không nhập được về, hàng thì tồn kho. Mặc dù giờ dịch đã tạm lắng xuống nhưng khách mua lẻ giảm đi rất nhiều, sản xuất vẫn rơi vào tình trạng cầm chừng, ảnh hưởng rất lớn tới doanh thu của làng nghề. Các chủ xưởng sản xuất, kinh doanh đang gửi đơn đề xuất nhờ chính quyền hỗ trợ giải quyết phần nào về chính sách thuế, nới lỏng nguồn nhập hàng.

Anh Nguyễn Văn Thọ chủ xưởng mộc Thọ Thi dãi bày với PV

Để sản xuất phục hồi trở lại sau dịch bệnh, nhiều làng nghề đã chuyển đổi hình thức kinh doanh, đầu tư vốn đổi mới công nghệ, cải tiến mẫu mã sản phẩm. Anh Nguyễn Văn Thọ -Chủ cơ sở đồ gỗ Thọ Thi (Thái Yên), chia sẻ: Trong thời gian dịch bệnh, chúng tôi chủ yếu tập trung nghiên cứu, sáng tạo mẫu mã mới, nâng cao chất lượng sản phẩm, bởi nhu cầu của thị trường thay đổi từng ngày, nếu mình cứ đứng yên một chỗ, khi dịch đi qua sẽ không kịp bắt nhịp với yêu cầu mới từ thị trường, cũng như sự cạnh tranh từ những làng nghề mộc trong cả nước.

Tại làng nghề rèn Trung Lương, với 108 hộ rèn, 9 hộ sản xuất gia công cơ khí và 14 cơ sở-doanh nghiệp sản xuất tại cụm tiểu thủ công nghiệp làng nghề. Sản phẩm của làng rèn chủ yếu là đồ gia dụng và phục vụ nông nghiệp: Dao, kéo, liềm, cuốc, lưỡi cày, lưỡi bừa…. Ngoài ra còn có thêm một số ngành nghề mới như sản xuất tấm lợp fibrocement, cán kéo thép, chảo đúc, sửa chữa các loại máy móc thiết bị…. Nghề rèn đã giải quyết công ăn việc làm cho khoảng 300 lao động địa phương, hàng năm doanh thu hàng trăm tỷ đồng. Nếu như trước kia, làng nghề hoạt động sôi động ngày đêm với nhiều đơn đặt hàng, thì khi dịch Covid-19 bùng phát, làng nghề rơi vào tình trạng sản xuất gặp nhiều khó khăn. Các đối tác ngừng nhập hàng, không có đơn hàng mới, hàng cũ ứ đọng, cơ sở sản xuất tạm đóng cửa hoặc duy trì cầm chừng.

Anh Đặng Văn Hùng – Chủ xưởng luyện kim khí Văn Hùng (Trung Lương), phân trần: Từ khi chuyển đổi cơ cấu sản xuất truyền thống sang công nghiệp, chưa khi nào đơn vị lại khó khăn như bây giờ, đại dịch đã làm giảm sút nhiều đơn hàng xuất khẩu trong và ngoài nước trị giá vài chục tỷ đồng. Không có đơn hàng, công nhân nghỉ hết, nguyên liệu không nhập về được vì biên giới đóng cửa. Doanh nghiệp rất mong muốn được nhà nước tạo điều kiện, có chính sách phù hợp như giãn nợ một phần và có cơ hội vay thêm vốn để mở rộng sản xuất, đẩy mạnh khâu truyền thông quảng bá cho sản phẩm sau khi hết dịch.

Ông Lê Đăng Phúc – Trưởng phòng Tuyên truyền – Đào tạo, Liên minh HTX Hà Tĩnh, cho biết: Các HTX trên địa bàn bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19 với các mức độ khác nhau. Theo đó, nhóm HTX dịch vụ sản xuất nông nghiệp bị ảnh hưởng ít hơn so với các lĩnh vực khác; nhóm HTX sản xuất hàng nông sản, cây giống, chăn nuôi, thủy sản bị ảnh hưởng từ 30-50%. Nguyên nhân chủ yếu là do giãn cách xã hội, phương tiện vận tải không lưu hành, người dân hạn chế ra đường nên không cung ứng được nguyên liệu đầu vào, dừng sản xuất, không tiêu thụ được sản phẩm, giá hạ, doanh thu thấp so với cùng kỳ năm 2019.

Cơ sở chế biến nước mắm Thu Hùng

Hà Tĩnh hiện có khoảng 50 HTX và tổ hợp tác thu mua, chế biến thủy hải sản với các sản phẩm chủ lực như: Nước mắm, ruốc, sứa muối, đồ khô các loại. Tại Làng nghề sản xuất nước mắm Cẩm Nhượng (Cẩm xuyên), dịch bệnh kéo dài cũng gây ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân nơi đây. Ông Nguyễn Văn Hùng -Chủ tịch xã Cẩm Nhượng, cho biết: Trong thời buổi khó khăn do ảnh hưởng dịch bệnh, chính quyền xã cùng các cơ sở HTX chế biến thủy hải sản luôn trăn trở làm sao để sản phẩm làm ra không bị tồn đọng. Do vậy, các cơ sở ở đây đã dành thời gian trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, lựa chọn nguyên liệu tươi ngon hơn, đặc biệt có cơ chế giảm giá thành để thu hút người tiêu dùng. Thời điểm này đã bắt đầu có khách đặt mua, tuy vẫn chưa nhiều. Bên cạnh việc tổ chức dọn dẹp, chỉnh trang nhà xưởng để quy củ gọn gàng hơn, các cơ sở kinh doanh vừa duy trì sản xuất vừa đẩy mạnh việc xây dựng lại thị trường sau thời gian bị ngắt quãng

HTX dịch vụ chế biến thủy hải sản Thu Hùng là một trong những hộ chịu ảnh hưởng lớn do dịch bệnh vừa qua. Bà Hồ Thị Thu -Giám đốc HTX dịch vụ chế biến thủy hải sản Thu Hùng, chia sẻ kinh nghiệm: Sau dịch cũng là cơ hội cho các HTX chế biến hải sản tận dụng lợi thế sẵn có về nguyên liệu, cũng như đánh giá thị trường, nhu cầu của người dùng. Nguồn nguyên liệu dồi dào từ vùng biển Hà Tĩnh, cộng với thời tiết nắng ráo hiện nay là điều kiện lý tưởng để các cơ sở bước vào vụ sản xuất lớn nhất trong năm. HTX vừa mua hơn 40 tấn cá cơm phục vụ sản xuất nước mắm và 10 tấn tép để muối ruốc, trị giá khoảng 1 tỷ đồng. Ngoài sản phẩm chủ đạo là nước mắm và ruốc, HTX cũng vừa thu mua trên 10 tấn mực để phơi khô và khoảng 20 tấn tôm để làm tôm nõn.

Không riêng gì các làng nghề trên, các mặt hàng tiểu thủ công như mây tre đan Thạch Hà, chiếu cói Nam Sơn (Can Lộc), đóng thuyền Trường Xuân (Đức Thọ)… bước qua thời kỳ khó khăn vẫn chưa thể phục hồi như trước, đang loay hoay tìm hướng đi mới phù hợp với thực tế.

Trước những khó khăn do dịch bệnh mang lại, các làng nghề sản xuất trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh mong muốn nhận được sự hỗ trợ của Nhà nước. Đặc biệt là được tiếp tục giãn nợ và tiếp cận các nguồn vốn vay với lãi suất ưu đãi cho hộ sản xuất trong các cụm làng nghề.

Hồng La

Bình chọn bài viết:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết liên quan