Ngành công nghiệp phụ trợ ô tô: Cơ hội mới trong cuộc đua 4.0

15:40 | 04/10/2020
Ngành công nghiệp phụ trợ (CNPT) ô tô Việt Nam lâu nay được đánh giá là kém phát triển, yếu cả về năng lực, số lượng chủng loại và chất lượng sản phẩm… vì vậy các linh kiện lắp ráp ôtô tại Việt Nam chủ yếu vẫn dựa vào nhập khẩu. Thế nhưng thời gian gần đây đã có những tín hiệu đáng mừng, nhiều đơn vị sản xuất CNPT đã đạt được thành công bước đầu, nhiều tên tuổi lớn đã tham gia đầu tư những đại dự án CNPT.

    Bước tạo đà với nhiều tên tuổi lớn

    Báo cáo của Bộ Công Thương vừa qua về ngành CNPT cho thấy, một số doanh nghiệp sản xuất linh kiện Việt Nam có năng lực khá tốt các lĩnh vực: Sản xuất khuôn mẫu các loại; linh kiện xe đạp, xe máy; linh kiện cơ khí tiêu chuẩn; dây cáp điện; linh kiện nhựa-cao su kỹ thuật; săm lốp các loại. Các sản phẩm này đã đáp ứng khá tốt nhu cầu trong nước và được xuất khẩu sang nhiều quốc gia trên thế giới.

    Tổ hợp công nghiệp sản xuất phụ tùng, bộ phận phụ trợ cho xe ô tô được đề xuất xây dựng tại Quảng Ninh sẽ cung cấp cho các nhà máy lắp ráp ô tô của Vinfast và các doanh nghiệp trong nước, đồng thời xuất khẩu sang thị trường thế giới.

    Ông Bùi Thanh Nam – Tổng giám đốc CTCP nhựa Hà Nội, cho hay: Chúng tôi có bề dày kinh nghiệm, là đối tác tin cậy của Honda, Toyota, Piaggio, VMEP, Panasonic, LG, VinFast, Visteon, Hyundai… Nếu năm 2010, Nhựa Hà Nội sản xuất 2 chi tiết cho Toyota thì tới năm 2018, Công ty đã làm 30 chi tiết và đến năm 2019 tăng thêm 14 chi tiết.

    Tương tự, ông Nguyễn Minh Thiện -Phó tổng giám đốc CTCP công nghiệp cao su Miền Nam (Casumina), cho biết: “Cách đây 3 năm, Casumina đã sản xuất được lốp xe du lịch và xe tải nhẹ đáp ứng được tiêu chuẩn của thị trường Mỹ, là một trong những thị trường về lốp xe rất khắt khe. Năm 2020, Công ty ra mắt một thương hiệu lốp riêng cho phân khúc xe du lịch cỡ A, B”.

    Trong ngành cơ khí, CTCP dụng cụ cơ khí xuất khẩu- EMTC nổi lên là một thương hiệu lớn đang đặt những bước đi đầu tiên ở lĩnh vực này. EMTC đã ký được đơn hàng đầu tiên với Honda Việt Nam để sản xuất cụm chi tiết cơ khí, đây là bước đi quan trọng cho chiến lược mới của EMTC là vươn lên trở thành doanh nghiệp vệ tinh cho ngành CNPT ô tô.

    Trước đó, EMTC là doanh nghiệp Việt Nam duy nhất cung cấp bộ dụng cụ cho Toyota. Ông Lê Xuân Hiệp -Phó tổng giám đốc EMTC, chia sẻ: Sau 20 năm làm linh kiện ô tô và nhiều lĩnh vực khác, chúng tôi hoàn toàn tự tin là đủ năng lực sản xuất cho ngành CNPT ôtô. Chúng tôi mong muốn Bộ Công Thương cùng các bộ ngành liên quan giúp doanh nghiệp CNPT có thể liên kết được với các doanh nghiệp ôtô lớn trong cuộc chơi này.

    Năm 2009, THACO đã đầu tư xây dựng khu công nghiệp sản xuất linh kiện ô tô lớn nhất Việt Nam tại Khu kinh tế mở Chu Lai, tỉnh Quảng Nam với quy mô gần 100ha. Tại đây có 12 nhà máy sản xuất linh kiện-phụ tùng, không chỉ cung cấp cho các nhà máy lắp ráp ô tô của THACO và các doanh nghiệp trong nước mà còn xuất khẩu sang các nước trên thế giới.

    Sản phẩm từ các nhà máy này của THACO bao gồm: Linh kiện nội-ngoại thất xe bus, xe tải, xe du lịch; linh kiện composite; nhíp; kính; máy lạnh; la phông trần; tap-pi sàn; cản xe du lịch; thân vỏ ô tô; ghế và áo ghế; bộ dây điện; chassis và nhiều linh kiện phụ tùng khác. Để làm chủ công nghệ và thiết kế, THACO đã đầu tư xây dựng trung tâm R&D; tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ Hàn Quốc và Nhật Bản.

    Cuối năm 2019, VinFast đã được Hải Phòng đồng ý chủ trương thực hiện Dự án đầu tư Tổ hợp sản xuất CNPT VinFast tại huyện Cát Hải. Mục tiêu dự án là sản xuất CNPT cho xe ô tô và các loại xe khác, quy mô sản xuất khoảng 5 triệu sản phẩm các loại/năm. Tiến độ thực hiện: Quý II-III/2022 triển khai xây dựng đồng bộ hạ tầng kỹ thuật nhà máy và các công trình khác, quý IV/2022 hoàn thiện và đưa vào kinh doanh khai thác.

    Tại Quảng Ninh, Vingroup đề xuất đầu tư Tổ hợp sản xuất công nghiệp phía nam sông Lục Lầm, là một tổ hợp công nghiệp sản xuất phụ tùng, bộ phận phụ trợ cho xe ô tô, xe có động cơ khác cung cấp cho các nhà máy lắp ráp ô tô của Vinfast và các doanh nghiệp trong nước, đồng thời xuất khẩu. Công nghệ được chuyển giao từ Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu với máy móc thiết bị hiện đại, hệ thống quản trị thông minh xuyên suốt chuỗi giá trị từ đặt hàng, sản xuất, đến phân phối.

    Mới đây nhất, cuối tháng 9/2020, Tổ hợp CNPT ô tô Thành Công Việt Hưng ở TP.Hạ Long (Quảng Ninh) đã chính thức động thổ xây dựng nhằm thu hút và quy tụ nhiều doanh nghiệp trong ngành CNPT ô tô, sản xuất linh kiện và phụ tùng, đặc biệt là những bộ phận có hàm lượng công nghệ cao.

    Đón đầu cách mạng công nghiệp 4.0 với tầm nhìn toàn cầu

    Theo các doanh nghiệp, để có được những bước đi thành công một phần nhờ vào các động thái chính sách gần đây của Chính phủ trong việc đưa ra nhiều ưu đãi cho doanh nghiệp CNPT ô tô. Đáng chú ý, Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương đã chủ trì các chương trình hợp tác thúc đẩy năng lực của các doanh nghiệp Việt, đang mang lại hiệu quả khá lớn như chương trình cải tiến năng suất chất lượng với sự hỗ trợ của IFC/WB, của Samsung, hay các chương trình xúc tiến đầu tư, kết nối tại Nhật Bản, Hàn Quốc.

    Giới chuyên gia cho rằng khoảng cách giữa ngành công nghiệp ô tô trong nước với các quốc gia tiên tiến trên thế giới còn khá xa, lúc này rất cần những doanh nghiệp nội địa có tiềm lực tham gia vào ngành CNPT cho ô tô nhằm không để ngành này quá chậm nhịp so với xu hướng 4.0. Đó là vấn đề không dễ dàng gì khi mà lĩnh vực CNPT nội địa còn rất nhiều hạn chế so với chuỗi giá trị toàn cầu cũng như xu hướng công nghiệp 4.0.

    Tiến sĩ Võ Trí Thành -Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, phân tích: Ngành công nghiệp ôtô Việt Nam, đặc biệt là CNPT, phải có tầm nhìn toàn cầu, phải gắn với chuỗi giá trị lớn nhằm tận dụng những lợi thế trong hội nhập kinh tế quốc tế. Điều kiện tiên quyết để triển khai hiệu quả là chính sách hoàn thiện, hành lang pháp lý đủ rộng, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư lâu dài.

    Bàn về tương lai của công nghệ ô tô trong thời đại công nghiệp 4.0, ông Nguyễn Thanh Đàm -Chủ tịch Tập đoàn Vast Group, nhấn mạnh: Thứ nhất, công nghệ thiết kế, chế tạo và sản xuất phần cứng phù hợp, động cơ tiết kiệm nhiên liệu, giảm khí thải; Thứ hai là sử dụng trí tuệ nhân tạo, tăng tính an toàn (hệ thống cảnh báo ngủ gật, cảnh báo sai làn đường); Thứ ba là kết nối với các cơ sở hạ tầng khác thông qua internet vạn vật (IoT).

    Câu hỏi đặt ra với ngành CNPT ô tô tại Việt Nam là bao giờ có thể đáp ứng yêu cầu trên thị trường quốc tế? Câu trả lời đã dần lộ diện. Tháng 6/2020, lô khung ghế ô tô bằng composite sản xuất tại Nhà máy linh kiện Composite ở Khu công nghiệp Thaco Chu Lai đã được xuất khẩu (XK) sang Nhật. Điểm đặc biệt là nhà máy linh kiện này được đầu tư các dây chuyền công nghệ và thiết bị hiện đại nhập khẩu từ Mỹ, Đức, Ý, trong đó công nghệ chân không (RTM) và định hình nhiệt khuôn kín (SMC) là công nghệ tiên tiến trong sản xuất linh kiện composite hiện nay trên thế giới.

    Chính sách nào cho công nghiệp phụ trợ ôtô

    Để thúc đẩy ngành CNPT ô tô trong nước phát triển, theo giới chuyên gia thì rất cần xây dựng danh mục các sản phẩm CNPT ô tô, từ đó giúp cho các nhà hoạch định chính sách, các doanh nghiệp có sự nhìn nhận rõ ràng về CNPT ô tô trước các xu hướng mới.

    Tại lễ động thổ Tổ hợp CNPT ô tô Thành Công Việt Hưng, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã bày tỏ hy vọng những sản phẩm của Tổ hợp sẽ không dừng lại là nguồn cung cho sản xuất ô tô ở trong nước, mà còn hướng tới xuất khẩu, giúp ngành CNPT ô tô Việt Nam tiếp cận tới các thị trường quốc tế. Chính phủ sẽ có nhiều giải pháp khuyến khích phát triển ngành CNPT ô tô nhằm tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

    Tiến sĩ Võ Trí Thành phân tích: Chính sách cho ngành ôtô cần chú trọng vào kích cung, giải quyết các vấn đề liên quan đến chuyển giao công nghệ, phát triển kỹ năng, quản lý người lao động, kết nối chuỗi giá trị để khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước. Cuộc cách mạng ôtô sẽ làm thay đổi thị trường, đây là vấn đề rất quan trọng cho Việt Nam trong 7-10 năm tới.

    Mạnh Hùng

    Bình chọn bài viết:

    Trả lời

    Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

    Bài viết liên quan