Phát triển kinh tế sau dịch Covid-19: Từ mong muốn đến hiện thực

22:56 | 24/05/2020

    Trong 4 gói hỗ trợ của Chính phủ nhằm tăng cường khả năng phục hồi nền kinh tế sau đại dịch Covid-19, có 3 gói dành cho doanh nghiệp (DN): 1/Gói giãn, hoãn thuế, tiền thuê đất: 185.000 tỷ đồng; 2/Gói miễn, giảm thuế, phí, lệ phí cho DN, cá nhân, hộ kinh doanh: 40.000 tỷ đồng; 3/Gói chính sách tiền tệ, tín dụng tạo điều kiện cho DN duy trì và phát triển sản xuất: 300.000 tỷ đồng. Song việc áp dụng vừa bất cập vừa chưa thật mạnh mẽ như mong muốn.

    Không nên giảm thuế thu nhập DN, bởi dễ tổn thương nhất là hơn 80% DN nhỏ và siêu nhỏ đang trong tình trạng hầu như thua lỗ, phá sản thì làm sao có lãi để giảm thuế. (Ảnh minh họa)

    Đầu tàu chạy chậm

    Tăng trưởng kinh tế của TP.HCM quý I/2020 chỉ đạt 0,42%, trên 262.000 (DN) bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 (97,19% trong số đó là DN vừa, nhỏ và siêu nhỏ), 300.000 hộ kinh doanh và tiểu thương bị tổn thất nặng nề.

    Tăng trưởng quý I/2020 chỉ đạt 0,42%, thấp nhất trong vòng 34 năm qua (kể từ năm 1986), tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tháng 4/2020 ước đạt 68.457 tỷ đồng, giảm 34,2% so cùng kỳ năm trước, xuất nhập khẩu đạt 3,464 tỷ USD, giảm 5,1% so tháng 3, đầu tư trực tiếp nước ngoài tính đến ngày 20/4/2020 là 1,310 tỷ USD, bằng 55,2% cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, ngành du lịch gần như tê liệt, không có doanh thu.

    Để đẩy nhanh tốc độ khôi phục kinh tế, Bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Thiện Nhân chỉ thị: Cùng với  nỗ lực kiểm soát lây lan Covid-19, phải mở cửa dần cho các hoạt động kinh tế, du lịch, dịch vụ, khuyến khích sản xuất thay thế hàng nhập khẩu, mở rộng chuỗi giá trị gia tăng, triển khai mạnh mẽ đầu tư công, đến tháng 10/2020 phải giải ngân trên 80% số tiền các dự án.

     “Phải xắn tay áo tháo gỡ cho doanh nghiệp”

    Theo kết quả khảo sát nhanh của VCCI tiến hành cuối tháng 4, đầu tháng 5 vừa qua về thực trạng của cộng đồng DN, có tới 55% DN cho biết sẽ tiếp tục duy trì quy mô sản xuất hiện tại trong quý III; 22% có kế hoạch mở rộng sản xuất kinh doanh; 21% sẽ thu hẹp quy mô, tạm dừng hoạt động. Tỷ lệ việc làm vẫn duy trì ở mức cao.

    Theo Báo cáo Đông Á và Thái Bình Dương được Ngân hàng Thế giới công bố ngày 31/3, kinh tế Việt Nam quý I/2020 tăng trưởng 3,82% (trong đó, TP.HCM tăng trưởng 1,03%; Hà Nội tăng trưởng trên 3%; Hải Phòng 14,9%…), dù là mức thấp nhất trong 11 năm qua nhưng lại là con số cao nhất trong số các nước có được số liệu đến thời điểm này.

    Tại Hội nghị của Thủ tướng với DN hồi đầu tháng 5/2020, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định:“Giờ là lúc lò xo bị nén lại sẵn sàng để bung ra. Cần tập trung hơn nữa khởi động nền kinh tế, phấn đấu tăng trưởng GDP năm 2020 trên 5%, không thấp như IMF dự báo là 2,7%. Các bộ ngành phải xắn tay áo, địa phương phải tháo gỡ cho DN”.

    Chính phủ đã, đang và sẽ tiếp tục có nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và người dân chịu ảnh hưởng của đại dịch, theo đó, trọng tâm và lộ trình các gói hỗ trợ được thực hiện theo thứ tự ưu tiên: Hỗ trợ an sinh xã hội, hỗ trợ tài khóa và hỗ trợ tín dụng; tập trung thực hiện các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp.

    Doanh nghiệp đang cần giải pháp nào?

    Ông Đinh Hồng Kỳ -Phó chủ tịch Hiệp hội xây dựng và vật liệu xây dựng TP.HCM, phân tích: Không nên giảm thuế thu nhập DN bởi vẫn có 80% DN niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán có lãi. Trong khi dễ tổn thương nhất là hơn 80% DN nhỏ và siêu nhỏ đang trong tình trạng hầu như thua lỗ, phá sản thì làm sao có lãi để giảm thuế. Như vậy, giảm thuế cũng như không, người hưởng lợi vẫn là các ông lớn nằm trên sàn chứng khoán.

    Chủ tịch Hội Doanh nghiệp cơ khí – điện TP.HCM Đỗ Phước Tống khẳng định: Nhiều DN ngành cơ khí – điện không dám xin giảm lãi suất bởi vì mới chỉ hỏi thăm thủ tục thôi đã bị ngân hàng “dọa đến toát mồ hôi”. Cái lý của ngân hàng đưa ra là: Nếu thuộc diện được giảm lãi suất đồng nghĩa tài chính DN không an toàn, mà đã không an toàn thì phải bị đưa vào diện kiểm tra, kiểm soát đặc biệt.

    Theo các chuyên gia kinh tế, để nhanh chóng phục hồi kinh tế, cần tháo gỡ khó khăn ngay cho DN, đặc biệt là DN nhỏ và siêu nhỏ bằng cách cho họ tiếp cận được nguồn vốn. Chỉ cần có vốn để tiếp tục sản xuất, kinh doanh thì DN đủ khả năng trả nợ ngân hàng mà không cần đến các gói hỗ trợ khác. Mặt khác, phải nhanh chóng triển khai gói hỗ trợ đến 300.000 hộ kinh doanh, tiểu thương, bởi đó là những đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ dịch bệnh đang rất cần tiếp sức.

    Tiếp cận nguồn vốn, dễ không?

    Ngày 4/3/2020, Thủ tướng Chính phủ ra Chỉ thị 11/CT-TT giao Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các tổ chức tín dụng cân đối, đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh, đồng thời ban hành chính sách hỗ trợ tài chính cho DN. Tuy nhiên, hầu hết DN nằm trong diện được miễn, giảm, giãn nợ khó tiếp cận được các gói hỗ trợ của Chính phủ. Lý do thì nhiều nhưng nguyên nhân chỉ có một: Các ngân hàng thương mại (NHTM) dè dặt, thoái thác trách nhiệm chi tiền cho DN vì sợ nợ xấu.

    TS.Trần Du Lịch -Thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng, nêu thực trạng: DN đang nợ nần nhiều, nếu không được hỗ trợ kịp thời sẽ dẫn đến phá sản. Địa phương cần phối hợp với Ngân hàng Nhà nước, NHTM xây dựng chính sách hỗ trợ cụ thể. Nếu chỉ nói lý thuyết thì NHTM không dám cho DN đang dính nợ xấu vay tiếp.

    Phản ánh sự bất hợp lý trong việc tiếp cận các gói hỗ trợ, bà Lý Kim Chi – Chủ tịch Hội lương thực-thực phẩm TP.HCM, cho biết: DN không chỉ khó khăn trong tiếp cận gói ưu đãi mà điều kiện vay vốn thậm chí còn khắt khe, chặt chẽ hơn bình thường. Thủ tục thẩm định, chứng minh thiệt hại rất phức tạp, trong khi quy định về đối tượng áp dụng lại không rõ ràng. Ngay cả việc triển khai chính sách hỗ trợ giữa các ngân hàng cũng áp dụng rất khác nhau.

    Đó là lý do chính khiến DN nhỏ và siêu nhỏ gần như không có cơ hội tiếp cận vốn ngân hàng bởi DN đã khó khăn đến mức không đủ điều kiện vay vốn. Mà không có vốn, DN phải đóng cửa, cho nên các gói hỗ trợ tiếp theo như giãn nợ, giảm nợ, hỗ trợ lãi suất không còn tác dụng.

    Phước Vinh

    Bình chọn bài viết:

    Trả lời

    Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

    Bài viết liên quan