Thẩm định giá đạo đức

11:19 | 08/09/2020
Dư luận xã hội một lần nữa lại nóng lên với vụ Công ty cổ phần Công nghệ y tế (BMS) và Công ty Cổ phần Thẩm định giá và dịch vụ tài chính (VFS) có thủ đoạn gian dối, câu kết, hợp thức các thủ tục để nâng khống lên nhiều lần giá hệ thống thiết bị y tế đưa vào liên kết sử dụng tại Bệnh viện Bạch Mai Hà Nội. Một hành vi bị xã hội coi là “ăn chặn” trên lưng người bệnh.

    Chuỗi hành vi mang tính cấu kết gian dối này có mới không? Xin thưa là không! Nó đã và đang diễn ra ở nhiều địa phương, trên nhiều lĩnh vực khác nhau, đặc biệt trong các dự án có sử dụng nguồn ngân sách.

    Tới đây, Cơ quan cảnh sát điều tra sẽ làm rõ trách nhiệm và tội của từng cá nhân, tổ chức liên quan đến vụ việc. Tuy nhiên, dưới góc độ chuyên môn của người từng giữ chức vụ Vụ trưởng Vụ Quản lý đấu thầu (nay là Cục Quản lý đấu thầu), Bộ Kế hoạch và Đầu tư, khi trả lời phỏng vấn báo Đất Việt, TS Nguyễn Việt Hùng phân tích rằng: Nếu lỗi của chủ đầu tư một thì lỗi của bên thẩm định giá là mười khi nâng khống giá thiết bị y tế lên. Nhà thầu vô đạo đức, bán giá đắt đã đành, nhưng người thẩm định đóng vai trò trọng tài lại thiếu đạo đức, thiếu trách nhiệm nâng giá lên để hưởng lợi thì đó mới là người có lỗi lớn nhất, phải xử lý nghiêm. Người thẩm định có chuyên môn, có thông tin, lấy tiền để thẩm định mà lại vô trách nhiệm như vậy thì không thể chấp nhận được. Làm nghề thẩm định rất dễ làm thất thoát tiền Nhà nước mà không có đạo đức thì nguy hiểm vô cùng.

    Thiếu đạo đức, vô đạo đức là những từ dùng đúng dành cho những kẻ luôn coi đồng tiền là trên hết, coi thường luật pháp.

    Ảnh minh họa. Nguồn Nemo

    Những năm gần đây, phạm trù đạo đức được quy chuẩn hoá áp dụng đối với người lao động trong nhiều lĩnh vực: nghề y (riêng với điều dưỡng viên được chuẩn hoá thành 8 điều), đạo đức kinh doanh, đạo đức nghề báo, đạo đức nhà giáo, đạo đức công chức, viên chức…Có một nguyên lý mang tính phổ quát là: bất kì nghề nào cũng cần có đạo đức. Bởi người làm nghề không chỉ đơn thuần có mục đích kiếm sống mà nghề còn là môi trường để mỗi chúng ta thể hiện mình là ai trong cộng đồng, xã hội. Con người lao động khác robot, máy tính là có lương tâm, đạo đức nghề nghiệp.

    Theo Luật Đấu thầu, khi mua sắm thiết bị, vật tư thuộc một dự án, chủ đầu tư phải tìm hiểu kĩ về thiết bị, bao gồm giá. Trên thực tế, có những chủ đầu tư không giỏi về lĩnh vực này, nên Luật cho phép chủ đầu tư thuê nhóm thẩm định giá. Trong quan hệ tay ba: bên bán hàng, bên mua, bên thẩm định giá, rõ ràng người tham gia thẩm định giá đòi hỏi phải có tính độc lập, khách quan dựa trên sự hiểu biết được chủ đầu tư trông cậy; phải có trách nhiệm và đạo đức chuẩn mực nhất. Bên thẩm định giá có lương tâm thì ngăn được bên bán nâng khống giá, chặn được bên mua mất tiền oan. Người có đạo đức nghề thì phải hành xử như thế. Ác thay, trong các vụ mua thiết bị y tế vừa qua bị phát hiện, không những chẳng bên nào “canh me”được bên nào mà ba bên lại hợp với nhau để “đồng tình bóp…cổ bệnh nhân”.

    Có câu nói của một nguyên lãnh đạo Nhà nước được người dân hay nhắc lại: Họ (các nhóm, cá nhân tham nhũng) ăn không từ cái gì. Trong các “mâm cỗ” tham nhũng lớn nặng mùi chia chác, mấy ông thẩm định thường là “tuần chay nào cũng có nước mắt”. Ăn ở các “mâm cỗ” thẩm định giá xi măng cát sỏi xây dựng công trình nhà máy đã đành, nhiều tổ thẩm định còn cấu kết với bên bán, bên duyệt thầu ăn cả trong việc nâng giá mua sắm các đồ chơi, dụng cụ, thiết bị trường học phục vụ học sinh, hơn nữa dành cho những trẻ em mầm non, tiểu học, như Tạp chí TTV từng có loạt bài phản ánh về Công ty TNHH NSJ trúng thầu hàng loạt dự án vài chục tỉ mua sắm thiết bị trường học ở các tỉnh. Xét theo góc độ đạo đức nghề nghiệp mà TS Nguyễn Việt Hùng soi các nhà thẩm định, những cán bộ thẩm định ở các tỉnh nỡ lòng nào để các trẻ phải ngồi trên chiếc“xe trẻ em 3 bánh kiểu xích lô” giá những 13.300.000 đồng, trong khi giá nhập về bao gồm thuế chỉ 1.776.069 đồng /chiếc; hay để các em đi chiếc xe 3 bánh bình thường đắt tới 8.430.000 đồng trong khi giá gốc 1.148.134,78 đồng/chiếc ? Nếu các em có hiểu biết, được hỏi và có quyền nói thì liệu các em có đồng ý dùng những chiếc xe đồ chơi đã bị ăn chặn quá đáng thế không? Đặt địa vị mình là phụ huynh học sinh, hàng năm học phải chắt chiu nộp các khoản tiền đóng góp, những người tham gia thẩm định giá thầu những đồ chơi cho con em mình khi đồng ý giá cắt cổ ấy, lương tâm và đạo đức họ để đâu?

    Người làm công việc thẩm định (bất kì thứ gì đó), tiêu chuẩn đầu tiên là sự hiểu biết về giá trị thật của thứ mình thẩm định, định được giá trị của vật thể đó. Có kiến thức để hiểu được giá trị vật chất thì tất yếu phải hiểu được cái giá của thái độ vô trách nhiệm và thiếu đạo đức khi hành nghề.

    Đức Nguyện

    Bình chọn bài viết:

    Trả lời

    Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

    Bài viết liên quan